{"id":16315,"date":"2020-05-13T10:24:25","date_gmt":"2020-05-13T10:24:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.esin.av.tr\/?p=16315"},"modified":"2022-06-09T13:02:26","modified_gmt":"2022-06-09T13:02:26","slug":"icisleri-bakanligi-alisveris-merkezlerinde-alinacak-onlemlere-iliskin-usul-ve-esaslar-yayimladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.esin.av.tr\/tr\/2020\/05\/13\/icisleri-bakanligi-alisveris-merkezlerinde-alinacak-onlemlere-iliskin-usul-ve-esaslar-yayimladi\/","title":{"rendered":"\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezlerinde Al\u0131nacak \u00d6nlemlere \u0130li\u015fkin Usul ve Esaslar Yay\u0131mlad\u0131"},"content":{"rendered":"

Normalle\u015fme S\u00fcrecine Giren Sekt\u00f6r ile \u0130lgili G\u00fcncel Geli\u015fmeler<\/strong><\/p>\n

Faaliyete ge\u00e7ecek olan al\u0131\u015fveri\u015f merkezlerinin (\u201cAVM<\/strong>\u201d) ve perakendecilerin uymas\u0131 gereken \u00f6nlemler 9 May\u0131s 2020 tarihinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, bu \u00f6nlemleri 11 May\u0131s 2020 tarihinde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hukuk b\u00fcltenimizde<\/strong><\/a><\/u> detayl\u0131ca incelemi\u015ftik. Ayr\u0131ca bu \u00f6nlemlere ili\u015fkin denetim mekanizmas\u0131n\u0131n nas\u0131l i\u015fleyece\u011fine dair soru i\u015faretleri oldu\u011funu belirtip bu \u00f6nlemlerin, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 (“Bakanl\u0131k<\/strong>“) genelgesi ile yay\u0131mlanmas\u0131 ihtimalinden bahsetmi\u015ftik. Bakanl\u0131k\u2019\u0131n genelgesiyle 11 May\u0131s\u2019ta yay\u0131nlam\u0131\u015f oldu\u011fumuz hukuk b\u00fcltenimizde yer verdi\u011fimiz denetleme yetkisi sorunu da a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmu\u015ftur. \u00a0Bakanl\u0131k \u00f6ncelikle Valilik ve Kaymakaml\u0131klara Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu kapsam\u0131nda gerekli kararlar\u0131 almalar\u0131 talimat\u0131n\u0131 vermi\u015f; bu kapsamda Bakanl\u0131k, idari para cezalar\u0131 ile T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131ndaki cezalar\u0131 ve bu cezalar\u0131n uygulama yetkisini yasal bir zemine oturtmu\u015ftur.<\/p>\n

Bu \u00f6nlemlere uyulmamas\u0131 halinde Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu\u2019nun 282. maddesi\u00a0 uyar\u0131nca 3150 TL\u00a0ve Kabahatler Kanunu\u2019nun 32. maddesi\u00a0uyar\u0131nca 392 TL idari para cezas\u0131 i\u015flemi tesis edilece\u011fi ve T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 195. Maddesi kapsam\u0131nda ilgililer i\u00e7in iki aydan bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna ek olarak, kararlara uymayan i\u015fletmeler ve firmalar hakk\u0131nda kapatma veya ruhsat iptali ve\/veya tabi olduklar\u0131 mevzuatta belirtilen sair cezalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olabilecektir.<\/p>\n

Bakanl\u0131k, ayr\u0131ca Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler \u00f6tesinde yeni \u00f6nlemler getirmi\u015f ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kimi \u00f6nlemleri detayland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n getirdi\u011fi \u00f6nlemlere ek olarak Bakanl\u0131k’\u0131n getirdi\u011fi yeni \u00f6nlemler, bu b\u00fcltenimizin “Mevzuatta Yeni Geli\u015fme<\/strong>” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yer almaktad\u0131r. Unutmamak gerekir ki, Bakanl\u0131k, \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 genelgede, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n belirtti\u011fi sa\u011fl\u0131k \u00f6nlemlerini \u00f6zel bir ek olarak genelgesine eklemi\u015ftir.<\/p>\n

11 May\u0131s “a\u00e7\u0131l\u0131\u015f” haberleriyle birlikte, baz\u0131 AVM’ler zaten hi\u00e7 kapanmad\u0131klar\u0131n\u0131, baz\u0131lar\u0131 zaten k\u0131smen a\u00e7\u0131k kald\u0131klar\u0131n\u0131 (genellikle sadece hipermarket ve eczaneler a\u00e7\u0131k kald\u0131), Zorlu, \u0130stinye Park, Kanyon, Akasya gibi baz\u0131 AVM’ler ise a\u00e7\u0131l\u0131\u015f i\u00e7in Haziran ba\u015f\u0131n\u0131 hedeflediklerini belirttiler.<\/p>\n

“AVM’lerin a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/em>” terimi sekt\u00f6re uzak oyuncular taraf\u0131ndan bazen yanl\u0131\u015f alg\u0131lanabiliyor. H\u00e2lihaz\u0131rda sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fan dostlar\u0131m\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilgiler uyar\u0131nca, hi\u00e7bir AVM %100 doluluk oran\u0131yla a\u00e7\u0131lmad\u0131! \u00c7o\u011funun ma\u011faza doluluk oranlar\u0131 %10 ila genellikle %25-%30 band\u0131nda kalmakla birlikte, AVM dizayn\u0131, ma\u011faza say\u0131s\u0131 ve metrekaresine ba\u011fl\u0131 olarak bu oran bazen %50’lilere yakla\u015farak de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Perakendeciler taraf\u0131nda ihtiyatl\u0131 yakla\u015fanlar, 11 May\u0131s’ta \u00f6zellikle “Sokak AVM”si tarz\u0131nda in\u015fa edilen AVM’lerdeki ma\u011fazalar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 belirttiler. Perakendeciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, a\u00e7\u0131lan ma\u011fazalar genellikle, b\u00fcy\u00fck ve \u00e7ok ma\u011fazal\u0131, h\u0131zl\u0131 moda T\u00fcrk markalar\u0131 olan haz\u0131r giyim ve ayakkab\u0131 ma\u011fazalar\u0131 ile optik ve bebek e\u015fyalar\u0131 olmak \u00fczere genellikle departman store \u015feklinde dizayn edilmemi\u015f spor malzemeleri ve k\u0131yafetleri satan ma\u011fazalar oldu.<\/p>\n

12 May\u0131s\u2019ta ise yerel ve b\u00fcy\u00fck bir departman store’un daha AVM’lerdeki bir\u00e7ok ma\u011fazas\u0131n\u0131 a\u00e7mas\u0131 beklenmekteydi. Ayr\u0131ca sekt\u00f6rde duyulan planlara g\u00f6re, yabanc\u0131 h\u0131zl\u0131 moda markalar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f tarihlerini \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta olarak planlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Nas\u0131l m\u00fc\u015fteri m\u00fc\u015fteriyi \u00e7ekerse, a\u00e7\u0131lan ma\u011faza say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 da kapal\u0131 olan di\u011fer ma\u011fazalar\u0131 da a\u00e7\u0131lmaya y\u00f6nlendirecektir. Finansman, tedarik zinciri veya sair sebeplerle ma\u011fazas\u0131n\u0131 a\u00e7mak istemeyen kirac\u0131lara, AVM y\u00f6netimleri, AVM’lerin doluluk ve ciro oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in a\u00e7malar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde giri\u015fimlerde bulunacaklard\u0131r. Bu anlamda, AVM ve perakendeciler a\u00e7\u0131s\u0131ndan kira h\u00fck\u00fcmleri bak\u0131m\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok tart\u0131\u015fman\u0131n s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. Al\u0131\u015fveri\u015f Merkezleri ve Yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 Derne\u011fi’nin (AYD) baz\u0131 d\u00f6nemlere ili\u015fkin kira almama tavsiyelerine, bir grup AVM yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131, bankalarla yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde veya halka a\u00e7\u0131k olmalar\u0131 sebebiyle uyamayacaklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

Kira ekseninde d\u00f6nen tart\u0131\u015fmalara ili\u015fkin ba\u015fka bir husus da perakendecilerin sabit kira olmadan ciro kiras\u0131 \u00fczerinden kira al\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki talepleri olacakt\u0131r. Ancak bu konuya ili\u015fkin AVM\u2019lerin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflarla ili\u015fkileri (bankalarla akdedilen s\u00f6zle\u015fmeler ve Sermaye Piyasas\u0131 mevzuat\u0131 gibi) hareket alanlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131p, konuyu daha da karma\u015f\u0131k hale getirmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla AVM’lerin kira bedeli ve ortak alan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde, ilgili di\u011fer s\u00f6zle\u015fmeler veya Sermaye Piyasas\u0131 kurallar\u0131na tabi iseler bu kurallar uyar\u0131nca ne kadar esnek olabileceklerini de\u011ferlendirmeleri \u00f6nem arz edecektir. Bu anlamda kira uyarlama davalar\u0131 ne yaz\u0131k ki tahminlerimizden daha fazla olaca\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 perakendecilerin cezas\u0131z erken \u00e7\u0131k\u0131\u015f hakk\u0131 talep edeceklerini tahmin ediyoruz.<\/p>\n

T\u00fcm tart\u0131\u015fmalarla birlikte AVM ve perakendeciler i\u00e7in getirilen yeni \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Genelgesi, 9 May\u0131s 2020 tarihli Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ek olarak \u00f6zellikle denetime y\u00f6nelik yeni d\u00fczenlemeler getirmektedir.<\/p>\n

Denetimin ne s\u0131kl\u0131k ve kararl\u0131l\u0131kla uygulanaca\u011f\u0131 ilerleyen d\u00f6nemlerde belli olacakt\u0131r. Denetim s\u00f6z konusu oldu\u011funda taraflar\u0131n dikkatini k\u0131saca bir ba\u015fka konuya \u00e7ekmek de isteriz. Denetimin oldu\u011fu her noktada yolsuzlukla m\u00fccadele ve suistimal kavramlar\u0131 akla gelmelidir. AVM’lerin t\u00fcm bu \u00f6nlemlere lay\u0131k\u0131yla uymas\u0131 belli bir s\u00fcre alacakt\u0131r. Baz\u0131 AVM’lerin s\u0131rf bu \u00f6nlemlere uyabilmek i\u00e7in bir s\u00fcre daha kapal\u0131 kalmas\u0131 veya a\u00e7\u0131lan AVM’lerin uzak da olsa bir ihtimal “tekrar” kapanmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir. Ayr\u0131ca baz\u0131 AVM’lerin ek maliyet veya ba\u015fka sebeplerle kapanmalar\u0131 ve ofis veya farkl\u0131 fonksiyonlarla de\u011ferlendirilmeleri de beklenmektedir. Bu tip de\u011fi\u015fimlerde imar plan ve notlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere imar kurallar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

S\u00f6z konusu geli\u015fmelerle bir yandan AVM ve perakendeciler aras\u0131nda yeni etik ilkelerin \u015fekillenmesini umuyoruz. Bir sekt\u00f6r\u00fcn do\u011fru ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00f6netimi sadece mevzuata uygun hareket etmekle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kriz ortamlar\u0131nda at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131n ileride daha b\u00fcy\u00fck sorunlar olarak geri d\u00f6nmemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, sekt\u00f6re sarih AVM\/Perakende etik kurallar\u0131n belirlenmesinin \u00f6nemli bir unsur oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. B\u00fcy\u00fck uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerin fonksiyonlar\u0131 ele\u015ftirilere neden olsa da devrimlerin genellikle sava\u015f, sosyal dengesizlik gibi kriz veya kaoslardan sonraya ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bu y\u00f6nde ad\u0131mlar i\u00e7in uygun bir zaman oldu\u011funun kabul\u00fc taraflar aras\u0131ndaki tansiyonu da bir anlamda d\u00fc\u015f\u00fcrebilir.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131da yer verdi\u011fimiz yeni mevzuat\u0131n etkilerini birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde g\u00f6rmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve \u00f6ncelikle denetim ve getirilen \u00f6nlemlerin al\u0131namamas\u0131 halinde olu\u015facak risk de\u011ferlendirmelerinin artmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Ayr\u0131ca a\u00e7\u0131lan ya da a\u00e7\u0131lmayan ma\u011fazalar ile AVM’ler aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u00f6zellikle kira hukuku boyutunda ger\u00e7ekle\u015fecek g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin uyu\u015fmazl\u0131klara veya bazen adeta bo\u015fanma boyutuna ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu \u015fimdiden tahmin edebiliyoruz.<\/p>\n

Mevzuatta Yeni Geli\u015fme<\/strong><\/p>\n

Bakal\u0131k da Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen \u00f6nlemlere ili\u015fkin olarak usul ve esaslar\u0131 yay\u0131mlad\u0131.
\nA\u015fa\u011f\u0131da, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan getirilen ve 11 May\u0131s tarihli b\u00fcltenimizde yer almayan yeni \u00f6nlemler, usul ve esaslar listelenmi\u015ftir.<\/p>\n

Al\u0131nacak Tedbirler ve Bunlara \u0130li\u015fkin Usul ve Esaslar:<\/u><\/p>\n

a. Genel Olarak<\/em><\/p>\n

AVM\u2019ler 10.00 ila 22.00 saatleri aras\u0131nda faaliyet g\u00f6sterecektir.<\/p>\n

AVM i\u00e7erisinde bulunan lokanta ve restoranlar al\/g\u00f6t\u00fcr veya paket servis \u015feklinde hizmet vereceklerdir. Ancak s\u0131ra bekleyen m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in zeminde 1 metre aral\u0131klar ile sosyal mesafe uyar\u0131 i\u015faretlemesi yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

b. AVM ve \u0130\u015f Yerlerinde Bulunabilecek M\u00fc\u015fteri Say\u0131s\u0131<\/em><\/p>\n