Bankalar\u0131n, operasyonel i\u015fleyi\u015flerini COVID-19 salg\u0131n\u0131n ekonomik ve sosyal etkileri do\u011frultusunda \u015fekillendirmesi gerekince, uzaktan \u00e7al\u0131\u015fma ve fiziksel bankac\u0131l\u0131\u011fa eri\u015fimin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli tedbirler al\u0131nd\u0131. Fiziksel bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile beraber, hizmet kesintilerini \u00f6nleyebilmek ve bankalar\u0131n finansal yap\u0131lar\u0131nda istikrar\u0131 sa\u011flayabilmek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve esnek bir operasyon ve i\u00e7 sistem ihtiyac\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n
Bu b\u00fcltenimizde, salg\u0131n\u0131n finansal etkileri kar\u015f\u0131s\u0131nda bankalar\u0131n operasyonlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilmek i\u00e7in al\u0131nabilecek olas\u0131 tedbirler ile dikkat edilmesi gereken noktalar de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n
Bankalar\u0131n \u0130\u00e7 Sistemleri<\/u><\/strong><\/p>\n Bilgi Sistemleri<\/em><\/p>\n Bankalar, bilgi sistemlerini Bankalar\u0131n \u0130\u00e7 Sistemleri ve \u0130\u00e7sel Sermaye Yeterlili\u011fi De\u011ferlendirme S\u00fcreci Hakk\u0131n Y\u00f6netmelik (“\u0130\u00e7 Sistemler Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong>“), Temmuz’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecek Bankalar\u0131n Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankac\u0131l\u0131k Hizmetleri Hakk\u0131nda Y\u00f6netmelik (“Bilgi Sistemleri Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong>“) ile Bankalar\u0131n Bilgi Sistemleri Y\u00f6netiminde Esas Al\u0131nacak \u0130lkelere \u0130li\u015fkin Tebli\u011f’de (“Bilgi Sistemleri Tebli\u011fi<\/strong>“) ve belirtilen k\u0131staslara uygun olacak \u015fekilde olu\u015fturmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede Bankalar, bilgi sistemleri y\u00f6netimine ili\u015fkin politikalar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irir ve ihtiya\u00e7 olmas\u0131 halinde g\u00fcnceller. Bankalar\u0131n \u00fcst y\u00f6netimi, bilgi sistemlerinin ve bilgi sistemlerinde saklanan verilerin gizli ve ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulan kontrol altyap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Bankalar, bilgi sistemleri servislerinin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayabilmek ad\u0131na a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan i\u015f s\u00fcreklili\u011fi y\u00f6netimi plan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak bilgi sistemleri s\u00fcreklilik plan\u0131n\u0131 olu\u015fturmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Bilgi Sistemleri \u0130\u00e7in Destek Hizmeti Al\u0131m\u0131<\/em><\/p>\n Bankalar\u0131n \u00fcst y\u00f6netimi, bilgi sistemleri i\u00e7in al\u0131nacak destek hizmetinin banka a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011furaca\u011f\u0131 riskleri de\u011ferlendirmek, y\u00f6netmek ve destek hizmeti kurulu\u015fu ile ili\u015fkilerin etkin bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine olanak sa\u011flamak i\u00e7in bir g\u00f6zetim mekanizmas\u0131 tesis eder.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00fcst y\u00f6netimin destek hizmetinin kesintisiz olarak sa\u011flanmas\u0131 ve hizmette kesinti olmas\u0131 durumunda, hizmetin ne \u015fekilde ikame edilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren bir plan\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede bankalar\u0131n, bilgi sistemlerine ili\u015fkin destek hizmetinde kesinti olmas\u0131 halinde, hizmeti gecikmeden kendilerinin sa\u011flayabilecekleri bir mekanizmaya ihtiya\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Dijital Bankac\u0131l\u0131k<\/em><\/p>\n Dijital bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemi, evden \u00e7al\u0131\u015fma sistemine ge\u00e7ilmesi ve fiziksel bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile birlikte epey artm\u0131\u015ft\u0131r. Bankalar\u0131n, dijital bankac\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olu\u015fan yo\u011fun talebin kar\u015f\u0131lanabilmesi ad\u0131na, dijital bankac\u0131l\u0131k hizmetlerinin kesilmesini \u00f6nleyecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dijital bankac\u0131l\u0131k sistemi kurmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Bilgi Sistemleri Tebli\u011fi uyar\u0131nca bankalar etkin bir denetim izi tutma mekanizmas\u0131 ile servis s\u00fcreklili\u011fi ve kurtarma plan\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bilgi Sistemleri Tebli\u011fi 1 Temmuz 2020’de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkacak ve yine ayn\u0131 tarihte Bilgi Sistemleri Y\u00f6netmeli\u011fi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecektir. Bu konuda daha detayl\u0131 bilgi i\u00e7in 18 Mart 2020<\/a><\/u><\/strong> tarihli mevzuat duyurumuza ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n \u0130\u015f S\u00fcreklili\u011fi Plan\u0131<\/em><\/p>\n \u0130\u015f s\u00fcreklili\u011findeki herhangi bir aksakl\u0131k bankan\u0131n operasyonlar\u0131nda \u00f6nemli, olumsuz etkiler yaratabilir. Olas\u0131 bir kesinti durumunda bankan\u0131n faaliyetlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in i\u015f s\u00fcreklili\u011fi plan\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 zorunludur. Bu nedenle bankalar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen hususlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir:<\/p>\n Bankac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu bankalar\u0131n i\u015f s\u00fcreklili\u011fi planlar\u0131n\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fini duyurmu\u015ftur. S\u00f6z konusu a\u00e7\u0131klamaya ili\u015fkin detayl\u0131 bilgi i\u00e7in 20 Mart 2020<\/a><\/u><\/strong> tarihli mevzuat duyurumuza ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n Risk Y\u00f6netimi<\/u><\/strong><\/p>\n \u0130\u00e7 Kontrol Sistemi<\/em><\/p>\n \u0130\u00e7 Kontrol Faaliyetleri: <\/strong>\u0130\u00e7 kontrol faaliyetleri bankan\u0131n g\u00fcnl\u00fck faaliyetlerinin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bankalar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu yaz\u0131l\u0131 politika ve uygulama prosed\u00fcrlerinin a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 d\u00fczenlemesi gerekir:<\/p>\n Bankalar\u0131n, \u00f6nceden olu\u015fturulan bu politikalar\u0131n g\u00fcncel ekonomik durum ile uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irmesi ve politikalar uyumlu de\u011filse gerekli d\u00fczeltmelerin yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Raporlama: <\/strong>\u0130\u00e7 kontrol faaliyetlerinden bir di\u011feri de raporlamad\u0131r. Bankalar, \u00fcst y\u00f6netime sunmak \u00fczere g\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k veya ayl\u0131k bazda ola\u011fan\u00fcst\u00fc durum, \u015f\u00fcpheli i\u015flem, ayk\u0131r\u0131l\u0131k ve genel performansa ili\u015fkin rapor haz\u0131rlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. COVID-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n ekonomideki genel etkisi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman s\u00f6z konusu raporlamalar\u0131n daha s\u0131k aral\u0131klarla yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir.<\/p>\n \u0130leti\u015fim Kanallar\u0131n\u0131n ve Bilgi Sistemlerinin Kontrol\u00fc: <\/strong>Bankan\u0131n ileti\u015fim kanallar\u0131n\u0131n ve bilgi sistemlerinin kontrol\u00fc ile banka b\u00fcnyesinde elde edilen bilginin g\u00fcvenilir, tam, izlenebilir ve tutarl\u0131 bi\u00e7imde olmas\u0131 ve bilgiye eri\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bankalar, ge\u00e7ici olarak pek \u00e7ok \u015fubesini kapatarak evden \u00e7al\u0131\u015fma sistemine ge\u00e7mi\u015f veya fiziksel bankac\u0131l\u0131k hizmetini \u00e7al\u0131\u015fan personel ve \u00e7al\u0131\u015fma saatleri bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle bankalar\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ileti\u015fim kanallar\u0131 ve bilgi sistemlerini kurmu\u015f olmalar\u0131 \u00f6nem arz etmektedir. Bu kapsamda s\u00f6z konusu ileti\u015fim kanallar\u0131 ile bilgi sistemlerinin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve gerekmesi halinde bunlar\u0131 g\u00fcncellemeleri yararl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n Risk Y\u00f6netimi Sistemi<\/em><\/p>\n Risk y\u00f6netimi sisteminin amac\u0131, bankan\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 riskin (konsolide ve konsolide olmayan bazda maruz kal\u0131nan riskler ile bankan\u0131n dahil oldu\u011fu risk grubu ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerden kaynaklanan risklerin), bankan\u0131n gelecekteki nakit ak\u0131mlar\u0131n\u0131n bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 risk-getiri yap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik olu\u015fturulan politikalar, uygulama usulleri ve limitler vas\u0131tas\u0131yla tan\u0131mlanmas\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fclmesi, raporlanmas\u0131, izlenmesi ve kontrol\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bankan\u0131n risk y\u00f6netim s\u00fcrecine stres testi programlar\u0131 da d\u00e2hildir. Stres testi, bankaya \u00f6zg\u00fc olumsuz geli\u015fmelerden kaynaklanabilecek veya stres alt\u0131ndaki ekonomik ve finansal ortamda ortaya \u00e7\u0131kabilecek finansal risk fve k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi amac\u0131yla geli\u015ftirilir.<\/p>\n Stres testi program\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki unsurlar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n Bankalar, her bir \u00f6nemli risk baz\u0131nda stres testi yapman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bu risklerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 genel stres testlerini de yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Piyasa ve kar\u015f\u0131 taraf kredi riski ile bankan\u0131n toplam likidite riskine ili\u015fkin yap\u0131lacak stres testleri e\u015f zamanl\u0131 olarak ayda bir veya daha s\u0131k periyotlarla tekrarlan\u0131r. Stres testi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n takibi banka \u00fcst y\u00f6netimine aittir.<\/p>\n Bankalar, COVID- 19 salg\u0131n\u0131n\u0131n ekonomik etkileri ve ekonomideki dalgalanmalar nedeniyle daha s\u0131k stres testi yap\u0131lmas\u0131 gerekebilir.<\/p>\n Operasyonel Riskin \u00d6l\u00e7\u00fclmesi<\/em><\/p>\n Bankalar, Bankalar\u0131n Sermaye Yeterlili\u011finin \u00d6l\u00e7\u00fclmesine ve De\u011ferlendirilmesine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik (“Sermaye Yeterlili\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong>“) uyar\u0131nca operasyonel risklerini \u00f6l\u00e7mek durumundad\u0131r.<\/p>\n Operasyonel risk; yetersiz veya ba\u015far\u0131s\u0131z i\u00e7 s\u00fcre\u00e7ler, insanlar ve sistemlerden ya da harici olaylardan kaynaklanan zarar etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n Yukar\u0131daki bilgiler kapsam\u0131nda bankalar, operasyonel risk y\u00f6netimine ili\u015fkin s\u00fcrecin Sermaye Yeterlili\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi ve Operasyonel Risk Y\u00f6netimine \u0130li\u015fkin Rehber’de yer alan gereklilikleri yerine getirip getirmedi\u011fi hususunu g\u00f6zden ge\u00e7irebilir.<\/p>\n \u0130\u00e7sel Sermaye Yeterlili\u011fi De\u011ferlendirme S\u00fcreci (\u0130SEDES)<\/em><\/p>\n Bankalar yap\u0131lan risk \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc, sermaye ve likidite planlamas\u0131 ile risk y\u00f6netim kabiliyetlerine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeyi kapsayan \u0130SEDES raporunu y\u0131lda en az bir kere haz\u0131rlar. \u0130SEDES raporu haz\u0131rlan\u0131rken, \u0130SEDES Raporuna \u0130li\u015fkin Rehber’de belirlenen usul ve esaslar dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bankalar; risk \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc, likidite planlamas\u0131 ve risk y\u00f6netim kabiliyetlerinde bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilmek ad\u0131na \u0130SEDES raporlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak g\u00f6zden ge\u00e7irmelidir.<\/p>\n Sermaye ve Likidite Yeterlili\u011fi<\/u><\/strong><\/p>\n Likidite Yeterlilik Oran\u0131<\/em><\/p>\n Bankalar\u0131n Likidite Yeterlili\u011finin \u00d6l\u00e7\u00fclmesine ve De\u011ferlendirilmesine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik’te (“Likidite Yeterlili\u011fine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik<\/strong>“), bankalar\u0131n sa\u011flamas\u0131 gereken asgari likidite yeterlili\u011fi oran\u0131 d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n Bankac\u0131l\u0131k D\u00fczenleme ve Denetleme Kurulu taraf\u0131ndan farkl\u0131 bir oran kararla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, banklar\u0131n birinci vade dilimine ili\u015fkin toplam likidite yeterlilik oranlar\u0131n\u0131n haftal\u0131k basit aritmetik ortalamas\u0131 ile ikinci vade dilimine ili\u015fkin toplam likidite yeterlilik oran\u0131 y\u00fczde y\u00fczden az olamaz. Birinci vade dilimine ili\u015fkin yabanc\u0131 para likidite yeterlilik oran\u0131 ile ikinci vade dilimine ili\u015fkin yabanc\u0131 para likidite yeterlilik oran\u0131 ise y\u00fczde seksenden az olamaz.<\/p>\n Bankalar, Likidite Yeterlili\u011fine \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik’te belirlenen asgari likidite yeterlili\u011fi oran\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak sa\u011flayabildiklerinin tespiti i\u00e7in likidite durumlar\u0131n\u0131 devaml\u0131 olarak inceleyebilir ve bu kapsamda toplam ve yabanc\u0131 para likidite yeterlilik oranlar\u0131n\u0131 yeniden hesaplayabilir.<\/p>\n Sermaye Koruma ve D\u00f6ng\u00fcsel Sermaye Tamponlar\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik<\/em><\/p>\n Sermaye Koruma ve D\u00f6ng\u00fcsel Sermaye Tamponlar\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik (“Sermayenin Korunmas\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi<\/strong>“), sermaye koruma tamponu ve ilave \u00e7ekirdek sermaye tutar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 ile ilave \u00e7ekirdek sermaye gereksiniminin kar\u015f\u0131lanamamas\u0131 halinde al\u0131nacak tedbirleri d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n Bu kapsamda, finansal sekt\u00f6r\u00fcn genel risk d\u00fczeyinin kredi geni\u015flemesi sonucu artmas\u0131 ve bunun sonucunda \u00f6zkaynaklar\u0131n sermaye yeterlili\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda yetersiz kalmas\u0131n\u0131n engellenmesi amac\u0131yla belli bir ilave \u00e7ekirdek sermaye tutar\u0131 bulundurulmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n Bankalar\u0131n ilave \u00e7ekirdek sermaye tutar\u0131n\u0131n Sermayenin Korunmas\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi’nde belirtilen oran ve s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n devaml\u0131 de\u011ferlendirilmesi faydal\u0131 olacakt\u0131r. Buna ek olarak, bankalar gerekmesi halinde sermaye koruma planlar\u0131n\u0131 da g\u00f6zden ge\u00e7irebilirler.<\/p>\n Halka a\u00e7\u0131k bankalar\u0131n uymas\u0131 gereken ek y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler i\u00e7in 27 Mart 2020<\/a><\/u><\/strong> tarihli mevzuat duyurumuza ba\u015fvurabilirsiniz.<\/p>\n
\nBilgi sistemlerine ili\u015fkin riskler, bankac\u0131l\u0131k faaliyetlerinden kaynaklanan di\u011fer risklerin bir \u00e7arpan\u0131 olabilece\u011fi i\u00e7in d\u00fczg\u00fcn i\u015fleyen bir operasyonel sistemin sa\u011flanabilmesi ad\u0131na g\u00fcncel bilgi sistemleri politikalar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n
\n
\n